Datering

Wilt u uw Fongers fiets dateren? Een Fongers rijwiel laat zich goed dateren aan de hand van het framenummer en de type-aanduiding. Hieronder vindt u uitleg per periode én een zoektool waarmee u uw framenummer direct kunt opzoeken.

Zoek uw framenummer op

Voer hieronder uw framenummer in. De tool geeft het bouwjaar, de locatie op de fiets, en of het rijwiel al voorkomt in het online Fongers museum.

Het framenummer

Het framenummer – officieel het ‘garantienummer’ – is het belangrijkste hulpmiddel om een Fongers rijwiel te dateren. De locatie én het formaat van het nummer zijn afhankelijk van de bouwperiode.

1897 – 1923: oplopende nummering

De framenummers lopen chronologisch op van 1 tot circa 110.500. Tot framenummer ~17.000 (circa 1906) staat het nummer links in de balhoofdlug, boven bij het voorwiel — samen met de modelcode. Vanaf 1906 verhuist het framenummer naar de linker zadellug bij het zadel.

Framenummer op de linker zadellug van een Fongers rijwiel

Het framenummer op de linker zadellug — de locatie voor fietsen gebouwd na 1906

1920 – 1940: jaar als prefix

Vanaf 1920 beginnen de framenummers met de laatste twee cijfers van het fabricagejaar, gevolgd door 4 of 5 cijfers. Soms staat er een streepje tussen (bijv. 244-22 = 1924), soms niet (bijv. 348465 = 1934). Let op: frames werden in batches van ~100 gemaakt — de fiets kan 1 of meer jaar jonger zijn dan het framenummer suggereert.

1941 – 1970: lettercodes

Na 1940 begint het framenummer met een letter die het bouwjaar aangeeft (bijv. Y = 1955, C = 1957). Na 1965 staat de letter achter de cijfers. Bijzondere modellen krijgen een A-prefix vóór de jaarletter (bijv. AN 20 = 20e bijzondere fiets uit 1946). Framenummers 1961–1970 staan vaak weer op de linkerbalhoofdlug.

ℹ️ Frames werden soms in batches van honderd gemaakt en later geleverd. De werkelijke leverdatum kan daardoor 1 of meer jaar later liggen dan het framenummer suggereert. Kijk ook naar de onderdelen — een achternaaf of trommelrem kan de datering bevestigen of nuanceren.

De type-aanduiding

Naast het framenummer is ook de type-aanduiding een belangrijk hulpmiddel. Deze is links boven het voorwiel in de balhoofdlug ingeslagen en vertelt u zowel het model als de framehoogte in centimeters.

Een voorbeeld: BB 60 betekent het duurste herenmodel (BB) met een framehoogte van 60 centimeter. Een HZ 65 is een herenmodel met framehoogte 65 cm.

Type-aanduiding ingeslagen in de balhoofdlug van een Fongers rijwiel

De type-aanduiding links boven het voorwiel in de balhoofdlug — model en framehoogte in centimeters

Vanaf 1897 tot eind jaren ’50 hield Fongers dit coderingssysteem aan. Na 1959 schakelde men over op modelnamen zoals Pionier, Gay Light en Super Sport, vermeld op de zitbuistransfer.

ℹ️ De soortaanduiding (bijv. 1e soort A) staat vanaf 1906 op een klein transfer bovenaan het balhoofd en aan de uiteinden van de spatborden.

Het Seriegarantieboek

Bijzonder aan Fongers is dat alle geleverde rijwielen vanaf mei 1902 tot 1955 — circa 400.000 stuks in totaal — werden geregistreerd in het Seriegarantieboek. In dit boek staat bij vrijwel elke fiets vermeld aan welke agent hij werd geleverd en op welke datum. Bij fietsen van vóór 1920 is ook vaak de naam van de klant met woonplaats genoteerd.

De Seriegarantieboeken zijn te raadplegen bij de Groninger Archieven in Groningen.

Twijfelt u over het bouwjaar van uw Fongers rijwiel? In enkele gevallen zit er overlap in de framenummers waardoor de zoektool geen uitsluitsel kan geven.
Stuur mij enkele duidelijke foto’s · van het framenummer, de type-aanduiding en een totaalbeeld · dan kan ik u zekerheid geven over het bouwjaar.

jasperalssema@fongersgroningen.nl